بسم الله الرحمن الرحيم
پروا مكن بشتاب!
منتشر شده در نشریه نسیما شماره 8
نويسنده: حميدرضا غريبرضا
رويكرد جديد دولت به استان قم ارزشمند و قابل توجه است. تعيين شخصيتي روحاني كه سوابق فرهنگي و اجرايي خوبي در گذشته داشته قابل توجه و تقدير است. انتخاب جناب حجت الاسلام و المسلمين موسي پور به عنوان استاندار قم از ابعاد مختلف قابل تحليل است. بدون اين كه در اين نوشتار قصد مبالغه، زيادهگويي يا تملق داشته باشيم لازم است به جنبههاي مثبت اين انتخاب اشاره كرده، مهمترين ويژگيها و راهكارهايي كه بايد استاندار محترم در فعاليتهاي خود در نظر داشته باشد، در اين نوشته بيان كنيم.
دولت مردمي استاندار مردمي
يكي از ويژگيهاي دولت آقاي احمدي نژاد مردمي بودن اين دولت است. مردم قم نيز علاقمند هستند استاندار محترم نيز به تأسي از رئيس جمهور اين روحيه را سرلوحه فعاليتهاي خود قرار دهد. استاندار تا كنون با قشرهاي مختلف نخبگاني استان ديدارهاي متعدد داشته و سخنان شخصيتها و تشكلهاي تأثيرگذار استان را از نزديك شنيده است ولي ديدارهاي نخبگاني نميتواند جايگزين ارتباطات چهره به چهره و بيواسطه با مردم با مسوولان باشد. به نظر ميرسد استاندار محترم بايد با برنامه ريزي دقيق برنامههاي منظمي براي ديدار با مردم در مساجد و مراكز مختلف فرهنگي برگزار نمايد تا مردم بتوانند بدون دغدغه از نزديك با شخص اول دولت در استان ارتباط برقرار نموده، مشكلات و نارساييهاي را به ايشان منتقل كنند.
توقع مردم قم
شكي نيست كه مردم شريف قم كه پيشتاز تمامي عرصههاي جهاد و شهادت و انقلاب بوده و هستند، و شايستگي بهرهمندي از توسعه همهجانبه در عرصههاي مختلف فرهنگي، اجتماعي و ... را دارند. مطالبه به حق مردم قم، رساندن قم به جايگاه مطلوب اين استان از نظر فرهنگي و رفاه عمومي است. هر چند تحول در وضعيت عمومي استان قابل مشاهده است و زحمات مسوولان قابل تقدير، ولي براي رسيدن نزديك شدن به وضعيت مطلوب نيازمند جهشهاي حساب شده و ارادههاي پولادين هستيم. البته اقدامات نسنجيده و احساسي قابل توصيه نيست ولي به شدت به عملگرايي، بلند همتي و روحيه خستگي ناپذير براي مبارزه با مشكلات نيازمنديم. به نظر ميرسد در كنار مطالعات تخصصي و زيربنايي براي توسعه استان كه بايد در دراز مدت انجام شود، مشكلاتي روشن و بديهي وجود دارد كه راه حل آن نيز بسيار روشن است. بايد براي حل سريع اين مشكلات راه حلهاي اساسي انديشيد. اگر بخواهيم تمامي درد و دلهاي مردم شريف قم را در يك جمله خلاصه كنيم مناسب از زبان مردم اين شعر را براي استاندار بخوانيم:
« پروا مكن بشتاب همّت چاره ساز است»
فرزند فرهنگي قم
با كمال تأسف برخي مديران استان(در دورههاي گذشته) براي پوشش گذاردن بر ضعف مديريتي خود، تصورات عوامانهاي را در ميان مردم قم رواج دادهاند. در زبان مردم رواج دادهاند كه اساسا قم نبايد پيشرفت كند چون در صورت ايجاد رفاه عمومي، افراد غيرمتدين وارد قم ميشوند و شهر قم يكدستي فرهنگي خود را از دست خواهد داد!!
عدهاي هم ظرفيت عظيم فرهنگي قم يعني حوزههاي علميه را مانع توسعه و پيشرفت قم دانستهاند! اين گونه استدلال ميكنند كه بافت مركزي شهر به علت وجود بيوتات و منازل علما و مراجع نوسازي نشده است بنابراين حوزههاي علميه با تغيير بافت سنتي شهر مخالف هستند!!
سستي اين گفتهها بسيار روشن است. شكي نيست كه قم به عنوان پايگاه انديشه ناب شيعي و مركز معنويت اخلاق ناب اسلامي از سوي اهل بيت عصمت و طهارت برگزيده شده است ولي اين حقيقت بدين معنا نيست كه همه ساكنان قم با تقوا هستند در هميشه تاريخ برخي انسانهاي گناهكار نيز در قم زندگي كردهاند ولي فضاي عمومي شهر مقدس قم، ديني بوده و همواره انسانهاي متدين و باتقوا بيشتر بودهاند. قم تا روز قيامت قلب تپنده تشيع باقي خواهد ماند مسلما اگر اين شهر مقدس به شكل شايسته توسعه بيابيد، با امكانات و توان بيشتر و مضاعف به انجام وظيفه فرهنگي خود خواهد پرداخت.
از سوي ديگر مراجع تقليد و عالمان حوزه همواره از توسعه فرهنگي و بازسازي ساختار شهري استقبال نمودهاند. تعدادي از مراجع به جهت تسهيل عمليات توسعه بافت مركزي شهر بيت خود را جابجا كردهاند به طور مثال ميتوان به تغيير محل زندگي آيت الله العظمي بهجت(قدس سره) اشاره كرد. اساسا متهم كردن مراجع كه همواره حامي رشد قم بودهاند علاوه بر اين كه ستمي نابخشودني است، پاك كردن صورت مساله است. مشكل قم مديريت قدرتمند است. نيازمند استانداري قاطع و مدير هستيم تا امكانات و بودجههايي درخور استان قم را جذب و با قدرت و اقتدار در جهت رفع مشكلات از اين امكانات بهره برداري بهينه نمايد.
به اعتقاد ما اگر استاندار روحاني قم بتواند در اين بستر خوب انجام وظيفه نمايد و خاطره خوبي از عملكرد خود را به جاي بگذارد نه تنها به استان خدمت كرده كه بسياري از تصورات منفي رواج داده شده درباره روحانيت را با عمل (و نه با گفتار) پاسخ خواهد داد. اين تحول تنها از فرزند فرهنگي قم و حوزه علميه برميآيد.
توجه مضاعف به جوانان
منظور از توجه به جوانان تنها تلاش براي رفع مشكلات روحي، اجتماعي و فكري و فرهنگي جوانان نيست. ضمن تأكيد بر اين تلاش مستمر بايد به افقي بالاتر نيز انديشيد. توجه به جوان يعني ايجاد بستري مناسب براي تلاش، حركت و پويايي جوان. توجه به جوان يعني اعتقاد به قدرت و توانايي جوان. جوان نيازمند مدح و ثناگفتن نيست. جوان دلسوزي هم نياز ندارد. جوان نيازمند اين است كه بستر نوآوري و تكاپوي او را هموار كنند. حتي جوان خود حاضر است بدون كمك ديگران رنج و سختي فراهم كردن راه حركت را به دوش بكشد ولي دو صد افسوس كه برخي مسوولان نه تنها امكانات و نيازمنديهاي اوليه حركت جوانان را فراهم نميكنند كه در مسير حركت مانع تراشي هم ميكنند. روشن است كه مانع تراشي در مسير پيشرفت جوانان به دليل عدم اعتقاد به توان نهفته جواني است. جوانان قم متواضعانه رهنمودها و تجارب نسلهاي گذشته و مسوولان استاني را ميشنوند و به كار ميگيرند و به هيچ عنوان روحيه سركشي و ساختار شكني ندارند بنابراين سزاوار توجه مسوولان هستند.
به نظر ميرسد استانداري روحاني كه خود سابقه فعاليتهاي فرهنگي متعدد با جوانان را داشته است، بايد ابتدا جوان باوري و جوان ياوري را در ميان مديران استان ايجاد نمايد و در مرحله بعد با مديران جوان ستيز برخورد قانوني و قاطع داشته باشد.
نوآوري و شجاعت
نوآوري نامي مخصوص براي يك سال پايان يافته در كشور ما نيست بلكه راهبردي اساسي در مديريت است. در سايه مديريت صحيح و حكمت در ساماندهي امور و با نوآوري و ابتكار راههاي ميان برهاي كارآمدي براي خروج از بحرانها قابل طراحي و اجراست. البته عمليكردن نوآوريهاي مديريتي، نيازمند شجاعت و قاطعيت نيز هست به ويژه در استاني مانند قم! مواضع و ويژگيهاي شخصيتي استاندار محترم اين بشارت را ميدهد كه ايشان توان نوآوري و شجاعت لازم براي اقدامات بزرگ را دارند.
نخبگان و طرحهايشان را دريابيد
بدون اغراق بايد اعتراف نمود استان قم در عرصههاي مختلف، ظرفيتي خيره كننده در عرصه ملي و بين الملل دارد. انديشههاي و نوآوريهاي بسيار ارزشمندي توسط نخبگان، موسسات و انديشمندان ساكن قم مطرح ميگردد. شايد اين مشكل در بسياري از شهرها و استانها وجود داشته باشد ولي نبايد فضاي اداري قم به گونهاي باشد كه فقط طرحهاي داراي رانت و پارتي فرصت اجرايي شدن را بيابند. لازم است سازوكاري تعريف گردد كه طرحها و نوآوريها جمع آوري، تحليل و بررسي گردد و در مواردي كه قابليت اجرايي شدن را دارد، از طرف استانداري به ادارات مربوطه ابلاغ گردد. به نظر ميرسد نيازمند تشكيل «بانك ايدهها» در استانداري هستيم تا پلي باشد براي پيوند ميان نخبگان انديشمند و بدنه اداري استان. استانداري بايد نقش سازنده و اداره كننده اين پل ارتباطي را بازي كند.
به گفتههاي ارزشمندتان عمل كنيد
در پايان مناسب است به برخي سخنان سنجيده و ارزشمند استاندار محترم كه در چندماه تصدي ايشان در جلسات مختلف بيان شده است، اشارهاي گذرا داشته باشيم و به ايشان يادآور شويم مطالبه ما نيز اجرايي شدن سريع و قاطع اين سخنان است. هم خود به گفتههايتان عمل كنيد و هم بدنه اجرايي و مديريتي استان را به اين سخنان راهبردي ملتزم نماييد.
حجت الاسلام موسي پور:
- بالاترين مدال افتخاري كه به سينه يك انسان ميتوان نصب كرد، افتخار بندگي و خدمت به خلق خدا است.
- شهرمقدس قم خاستگاه انقلاب اسلامی و تولید اندیشه اسلامی است و این ویژگی برجسته باید درهمه شئون و سطوح جامعه قم نمود داشته باشد.
- مسئولان و مدیران اجرایی باید توجه ویژهای به تحقیقات پژوهشگران داشته باشند و از آنها در جهت افزایش بهرهوری نهادهای ذیربط استفاده کنند.
- قم جایگاه ویژهای در تولید کتاب و محصولات فرهنگی دارد و اگر خواستار توسعه صنعت چاپ و نشر کتاب هستیم باید به قم توجه بیشتری شود و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به قم منتقل و علاوه بر آن صدها مؤسسه فرهنگی و پژوهشی در قم تأسیس شود.
- نظارت كمي و كيفي براي هزينهكرد بيتالمال، اجراي عدالت، انجام وظايف و ... يك ضرورت است كه هر مدير شخصا بايد به آن بپردازد.
- در صورتي كه بر اعمال و رفتار مجموعه خودمان نظارت نكنيم، در هر ظلم و ستم و بيعدالتي كه توسط زير مجموعه بر مردم روا داشته شود، شريك هستيم