مصاحبه نشریه خیمه با مدیر موسسه گفتگوی دینی
در چند سال اخیر رشد روزافزون پایگاههای اطلاعرسانی دینی چشمگیر بوده است. علاوه بر ایجاد وبگاههای دولتی، حرکات خودجوش بلاگرها، همچنین ورود روحانیان به عنوان مُبلغ و آگاه دینی تحسین برانگیز است.در این مجال با حجتالاسلام «حمیدرضا غریبرضا»، مدیر پایگاه اطلاعرسانی «گفتوگوی دینی» که به دو زبان فارسی و عربی فعالیت میکند، به گفتوگو نشستهایم و به بررسی لزوم تعامل از طریق فضای مجازی در نشر دین و مبارزه با بدعتها در قالب پاسخگویی آنلاین پرداختهایم.
مصاحبه از م. آخوندی
* جرقۀ ابتدایی تأسیس پایگاه اطلاعرسانی «گفتوگوی دینی» چگونه و از کجا بود؟
در سفرهایی که به حج مشرف شده بودم و در ارتباطاتی که از طریق چت کردن در اینترنت با جوانان، روشنفکران و شخصیتهای تأثیرگذار کشورهای اسلامی برقرار میکردم، به این باور رسیدم، پروژهای کلان و فوقتخصصی در رسانهها برای ایجاد مثلثی شوم با سه ضلع «اسلامهراسی»، «شیعههراسی» و «ایرانهراسی» در ذهن و قلب مردم جهان در حال اجراست و به شدت پیگیری میشود. از یک طرف تلاش بسیاری میکنند که در جهان غرب، مردم را از اسلام بترسانند و از طرف دیگر، در کشورهای اسلامی مردم را از شیعه و بهویژه ایران میترسانند. به جهت ارتباطاتی که داشتم، خدا این توفیق را داد که این حالت را با تمام وجود لمس کنم. احساس میکردم باید جوانان فراتر از نهادهای رسمی و حکومتی، با انگیزههای مردمی و بسیجی و خودجوش، وارد عرصة ارتباطات فکری و فرهنگی بینالمللی شوند.
من به توان، نوآوری، پویایی و آرمانگرایی نسل جوان با تمام وجود ایمان دارم. معتقدم اگر این فضا و تحولی که اندیشههای امام خمینی (ره) در دنیا ایجاد کرده، به شکل ملموس برای جوان ایرانی ترسیم شود، جوانان از ما بسیار پیشروتر خواهند بود و برای تحقق آرمان مقدس «صدور انقلاب به قلبها و اندیشههای جویای حقیقت»، گامهای جدی و اساسی برخواهند داشت.
به این نتیجه رسیدم که میتوانیم ظرفیتهای فراوانی را در حوزه و دانشگاه در میان جوانان زباندان و فرهیخته در این فضا فعال کنیم. تلاش ما این است که پل فکری و فرهنگی بین ایران و جهان اسلام باشیم. از سویی، به جوان ایرانی جایگاه اندیشههای اسلام ناب و نقشی را که در ایجاد تحول در دنیا بازی میکند، نشان دهیم و از سوی دیگر، خودمان هم با نخبگان جهان اسلام ارتباط دو سویۀ فکری و فرهنگی برقرار کنیم.
با همین انگیزه مؤسسة گفتوگوی دینی را تأسیس کردیم. طبیعتاً نخستین ابزار ارتباطاتی که میتوانست ما را به هدف نزدیک کند، فضای مجازی اینترنت بود. پایگاه اطلاعرسانی گفتوگوی دینی را که هماکنون به دو زبان عربی و فارسی فعال است، با همین نگاه راه انداختیم.
* چرا اینترنت و بهویژه بحث و گفتوگوی آنلاین را به عنوان ابزاری برای انتقال مفاهیم دینی انتخاب کردید؟
رسانههای دیگری هم برای اطلاعرسانی و فرهنگسازی وجود دارد، برای مثال امروز شبکههای ماهوارهای، از اینترنت، مخاطبان بیشتری دارند. علاوه بر کمیت، از نظر تنوع مخاطب هم ماهوارهها برترند. با این حال با توجه به امکانات بسیار محدودی که ما داریم و کارِ کاملاً خودجوش و مردمیاي که شروع کردیم، طبیعتاً ارزانترین، سریعترین و کمتخصصترین راه ارتباطی ما اینترنت است که البته به نوبة خود مزایای دیگری هم دارد. ما با استفاده از یک مِسنجرِ ساده، امروز به راحتی با تمام دنیا ارتباط دو سویه داریم.
به اعتقاد من موارد زیر از مزیتهاي گفتوگوهای آنلاین است:
الف) مخاطب جوان به مُبلغ دینی، انس و اعتماد خاصی پیدا میکند، میگویند انس زاییدۀ شباهت و همسویی است. وقتی جوان میبیند مُبلغ دینی از ابزار روز استفاده میکند، احساس دوستی و اعتماد بیشتری میکند و حرفهایش را راحتتر میزند.
ب) گفتوگوهای اینترنتی، فضای چالش و بحث است. اینجا مُبلغ فقط سخنران و گوینده نیست. باید هنر شنیدن را هم بلد باشد. مُبلغ فعال در این فضا، عکسالعملها، احساسات، استدلالها، لجاجتها و در یک کلام حضور مخاطب را دریافت میکند.
ج) برخی خجالتها و حیاهای بیجایی که احیاناً مانع میشود، پرسش دینی از طرف جوان برای یک مبلغ مطرح شود، اینجا در فضای مجازی وجود ندارد. خیلی وقتها پرسشهايي که جوان به شکل حضوری نمیپرسد، در فضای اینترنت راحت مطرح میکند.
* مزیتهای اینترنت برای بیان محتوای دینی چه مواردي است؟
ببینید؛ دنیای مجازی هرچه هم مزیت داشته باشد که مزایای منحصربهفردی هم دارد، ولی از نامش پیداست که دنیای مجازی است. هیچ وقت منبر و مسجد مجازی جای منبر و محراب حقیقی را نمیگیرد. نفس گرم مُبلغ خودسازی کرده و مهذب و حضور او در شهرها و روستاها برکات خاص خود را دارد که نباید با فعالیتهای اینترنتی این نعمت را از جامعه حذف یا کمرنگ کنیم، ولی امروز فعالیتهای اینترنتی با تمامی گستره و مصادیقی که دارد، به عنوان مکمّلی ضروری و بایسته در تبلیغ دینی مطرح است و کمتوجهی به آن مساوی از دست دادن فرصتهای طلایی موجود است.
فکر میکنم کار تبلیغی در فضای اینترنت، این ویژگیهای منحصربهفرد را دارد:
الف) افزایش مخاطب: پایگاههاي اطلاعرسانیای که مطالب فکری و فرهنگی به نیازهای جامعه عرضه میکنند، آمار بازدیدکنندگان خوبی دارند. شما میتوانید در اینترنت منبری داشته باشید که روزانه چندهزار نفر پامنبری داشته باشد!
ب) ایجاد شبکهها و گروههای فکری:به آسانی و با استفاده از ابزارهای مختلف در اینترنت شما میتوانید گروهها و مجموعههای فکری و فرهنگی بسازید و شبکهای از افراد همفکر و حتی منتقد را در موضوعات مختلف دور هم جمع کنید. کارهای گروهی از این دست، در پیامرسانی دینی بسیار تأثیرگذار است.
ج) انجام فعالیتهای خیریه: حرکتهای حقوقی در دفاع از مظلومان، فعالیتهای سیاسی و ... به وسیلة اینترنت بسیار آسان است که همان فعالیتها در فضای واقعی، هزینه و فرصت و امکانات بسیاری طلب میکند.
د) تنوع شیوهها: در اینترنت شما میتوانید از هر امکانی برای پیامرسانی استفاده کنید، صوت، تصویر، نوشتن، گفتوگو و ... از جمله امکاناتی است که در اختیار شماست. وبلاگها، تالارهای گفتوگو، کلوبها، پایگاههاي اطلاعرسانی و ... از سایر فضاهای اینترنتی موجود هستند که طبیعتاً باید این امکانات را به فعالان تبلیغ دینی بشناسانیم تا از حضورشان در این عرصه بیشتر استفاده کنیم.
ه) استمرار تبلیغ:با فعال شدن مبلغان به اندازة کافی در فضای اینترنت، دیگر تبلیغ از حالت موسمی و فصلی بیرون میآید و استمرار پیدا میکند. جوانان دیگر فقط در ماه رمضان و ماههاي محرم و صفر با روحانیها مرتبط نمیشوند و بهراحتی با استفاده از اینترنت میتوانند با در نظر گرفتن نیاز خود و تخصص مُبلغ، پاسخ خود را دریافت کنند.
*آیا حرکتهای موازی پاسخگویی آنلاین را نیز در اثربخشی بیشتر در نظرگرفتهاید؟ اگر اينگونه بوده، چه مواردي انجام شده است؟
امروز مراکز پاسخگویی به پرسشهای دینی وجود دارند و به صورت شبانهروزي در حال فعالیت هستند. ولی حجم عرضه، نسبت به تقاضا اصلاً تناسبی ندارد. البته تعداد عزیزان روحانی که با این رسانهها آشنا هستند، روزبهروز بیشتر میشوند. واقعاً انسان از حضور برخی شخصیتهای فرهیخته، جوان و دلسوز به خود میبالد. ولی وضعیت موجود تا حالت مطلوب خیلی فاصله دارد. به نظر میرسد تعداد پاسخگویان کافی نیست و نمیتوانند به سیل خروشان پرسشها و شبهههای موجود در جامعه، به اندازه کافی پاسخ دهند. مسئولان فرهنگی این نیاز را درک کردهاند. ولی باید برای شکستن این سد، میان نسل جوان و مبلغان دینی و حضور بیشتر آنان در عرصههای مجازی حرکتهای جهشی و سریعتر انجام شود.
* به غیر از قسمت پرسش و پاسخ، «فُروم» یا «رومی» برای گفتوگوی آنلاین در نظر خواهید گرفت که همان زمان که شما آنلاين هستید، بتوانید پاسخگو باشید؟ اگر نه، دلیل آن چیست؟
حضرت موسی (ع) در یکی از گفتوگوهای خود که در قرآن مطرح شده، فرمود: «من تنها اختیار خود و برادرم را دارم.»؛ «لا املک الا نفسی و أخی». واقعاً مؤسسههایی که مردمنهاد هستند، در کنار طرحها و ایدههای نو، مشکلات و کمبودهای جدی دارند. ما پروژة کلانی را برای فعال کردن زباندانان فرهیخته حوزه و دانشگاه در فضای ارتباطات مجازی داریم و تلاش ميکنيم کار را مرحلهمرحله پیش ببریم. اکنون با امکانات موجود هر وقت خودم بتوانم با استفاده از یاهومسنجر پاسخگوي جوانان خودمان و يا شخصیتهای کشورهای دیگر اسلامی هستم. ولی به جهت کمبود امکانات و نیروی متخصص، توان و فرصت پرداختن به پاسخگویی به شکل گروهی و تخصصی نداشتهایم. البته برای این کار برنامهریزی و فعالیت ميکنيم که پروژۀ مذکور ثمره و تجربة چندسالة خودم و دوستان در همین فضاست.
* مخاطبان اصلی پایگاه اطلاعرسانی شما چه کسانی هستند؟
بیش از اینکه سن و سال مخاطب برای ما مهم باشد، شناسایی نیاز فکری و پاسخگویی به آن برایمان اهمیت داشته است. مخاطبان ما کسانی هستند که دغدغهها و پرسشهایی در فضای موضوعات مطرح شده دارند.
چون برنامهنویسی پایگاه اطلاعرسانی قوی است و بر روی پُرتال پایگاه اطلاعرسانی تبیان قرار دارد (در اینجا جا دارد از مسئولان پایگاه اطلاعرسانی محترم تبیان برای حمایت از حرکت فرهنگی تقدیر کنم)، موتورهای جستوجو در اینترنت، مطالب پایگاه اطلاعرسانی ما را خوب نمایش میدهند. بیشترین مخاطبهای پایگاه اطلاعرسانی ما به وسیلة موتور جستوجوگر گوگل و دیگر موتورهاي جستوجو جذب میشوند. نوع جستوجوی مخاطبان، برای ما نیازسنجی و مخاطبشناسی میکند. ما هم سعی میکنیم مطالبی را که بیشتر جستوجو میشود، دقیقتر و بیشتر عرضه کنیم.
در بخش فارسی، بحث تأثیر انقلاب بر کشورهای دیگر و همچنین تأثیر انقلاب بر گروههای جهادی خیلی جستوجو شده و بازدیدکنندة بالایی دارد. خوانندگان به تفصیل تأثیر انقلاب را بر یکیک کشورهای منطقه و بر تکتک جنبشهای اسلامی معاصر دنبال میکنند.
سعی کردیم مطالبی را در پایگاه اطلاعرسانی ارائه کنیم که به وحدت مسلمانان کمک کند. چند مطلب دربارۀ عاشورا از نگاه اهل سنت در پایگاه اطلاعرسانی عرضه کرده بودیم که در ماه محرم بازدیدکنندة خوبی داشت. همچنین متن کتاب «شیعه و سنی، غوغای ساختگی» نوشتة دکتر شهید «فتحی شقاقی» که انصافاً در زمینة دفاع از شیعه در مقابل هجمههای تکفیری و بحث وحدت اسلامی سنگ تمام گذاشتند، بازدید خوبی داشته است.
فتوای آیتا... وحید خراسانی دربارۀ اینکه شیعه، مسلمانان دیگر را کافر نمیشمارد، حتی اگر کسی ما را کافر بخواند، بازتاب خیلی خوبی داشت.
مصاحبة ما با حجتالاسلام «حسن صفار»، یکی از رهبران شیعه عربستان بازتاب جهانی داشت. روزنامهها و پایگاههاي اطلاعرسانی عربی زیادی مقالهای که دربارة شصتمین سال اشغال فلسطین نوشته بودیم، منتشر کردند؛ از جمله در روزنامه «القدس العربی» که یکی از روزنامههای همسو با جمهوری اسلامی و مشهور جهانی است، اين مطلب منتشر شد. تلاش کردیم از شخصیتها و نمادهای تقریبی و انقلابی اهل سنت در کنار عالمان و مجاهدان شیعه استفاده کنیم. همین مسئله باعث شده جوانان انقلابی کشورهای اسلامی مطالب پایگاه اطلاعرسانی ما را دنبال کنند. مثلاً آیتا... خامنهای بخشی از کتاب تفسیر «فی ظلال القرآن» سید قطب را ترجمه کردهاند. مقدمهای بر این کتاب نگاشتهاند، ما ترجمة عربی این مقدمه را با تصویر سید قطب و آیتا... خامنهای در پایگاه اطلاعرسانی منتشر کردیم. این ترکیب خود به پایگاه اطلاعرسانی و مطالبش جاذبه میدهد.
سعی کردیم از تالارهای گفتوگوی عربی هم مخاطب جذب کنیم. مثلاً در تالار گفتوگوی حزبا... لبنان (http://www.lebsouth.com/) مشترک شدیم و بخشی از مطالب پایگاه اطلاعرسانی را عرضه میکردیم که خواننده مجبور میشد، برای خواندن ادامة مطلب به پایگاه اطلاعرسانی ما مراجعه کند.
در بخش عربی، مطالبی را که دربارة «خیانتکاران به جهان اسلام» میگذاریم، بازدیدکنندگان خوبی دارد. مثلاً در نقد شبکة «العربیه» چند مقاله گذاشته بودیم که استقبال شد. بخشی از مخاطبها به عنوان اعضای پایگاه اطلاعرسانی هستند که بهروزرسانیهای پایگاه اطلاعرسانی را به صورت پست الكترونيكي به آنها اطلاع ميدهيم. اکنون هم، قسمت عضویت در پایگاه اطلاعرسانی فعال است و من از همۀ علاقهمندان به مسائل جهان اسلام دعوت میکنم، افتخار خدمترسانی را به ما بدهند و در پایگاه اطلاعرسانی گفتوگوی دینی عضو شوند تا آسانتر بتوانیم مطالب را خدمتشان ارسال کنیم. شعرهای انقلابی و آیینی معاصر و تحقیق دربارة شاعران جوان هم، عدة زیادی را به پایگاه اطلاعرسانی ما کشانده است.
برخی اخبار مهم مانند مسائل لبنان، غزه و ... هم مخاطب خوبی داشته است. کارهای ابتکاری در این زمینه خوب جواب میدهد، مطلبی را به عربی و فارسی برای ایجاد جنگ روانی علیه اسرائیل گذاشتیم. کد تلفن اسرائیل و تلآویو را به همراه جملاتی به زبان عبری و انگلیسی برای ایجاد ترس در قلب اسرائیلیها و تهدید آنها به انفجار برای مخاطبان مطرح کردیم. نامهای از هلند برایمان رسید که من این کار را انجام دادم، اگر دستگیرم کردند، بدانید که مرگ را سعادت و زندگی با ظالمان را جز ننگ نمیدانم.
مطالبی که دربارۀ گروههای انحرافی مانند وهابیت و شیطانپرستی در پایگاه اطلاعرسانی گذاشتهایم، به جهت فعالیت بالایی که این گروهها در کشور دارند، خواننده بسیار زیادی دارد. از گزارشهای تصویری و کاریکاتورها هم استقبال میشود. تصویری ارائه داده بودیم که اسراف و رفاهزدگی شیوخ عرب را در کنار بدنهای نحیف و استخوانی کودکان آفریقایی نشان میداد. این تصویر بیشترین بازدیدکننده را در پایگاه اطلاعرسانی داشته است.
در بخش عربی، مطالبی که دربارۀ ایران گذاشتهایم، بسیار طرفدار دارد. «شیوة تحصیل در ایران» از کلیدواژههای جستوجو شده به صورت متناوب در این بخش است. «تاریخ معاصر ایران»، «ارتباط ایران و گروههای اسلامی» و «ارتباط زبان عربی و فارسی» و ... از جمله کلیدواژههایی هستند که در این بخش جستوجو میشود.
نامهای پرشور و انقلابی از طرف دانشجویان ایرانی به دانشگاهيان مصری در حمایت از غزه و دعوت به باز کردن معبر رفح فرستاده شده بود که از طریق چت کردن و پیامهایی که آمد، شاهد تأثیرش بوديم.
بر اساس آماری که شمارندة پایگاه اطلاعرسانی «پرشین استت» به ما داده، در چهار ماه فعالیت این پایگاه اطلاعرسانی نزدیک به 19 هزار بازدیدکننده از 72 کشور داشتهایم. از تعداد بازدیدکنندگان راضی نیستیم. باید برای معرفی پایگاه اطلاعرسانی کار بیشتري بکنیم. ولی تنوع ملیت و کشورهای بازدیدکننده خوب بوده است. جالب است بدانید در بین کشورهای خارجی از آمریکا، مصر، عربستان، آلمان، امارات، فلسطین و فرانسه بازدیدکنندة بیشتری داشتهايم.
* چرخة بهروزرسانی پایگاه اطلاعرسانی شما چگونه است؟
روزانه در پایگاه اطلاعرسانی فارسی و عربی چند مطلب جدید داریم که سعی میکنیم، تنوع داشته باشد. خبر، مصاحبه، مقاله و ... مطالبی است که روزانه به وبگاه افزوده میشود، مگر اینکه سفر یا کاری پیش بیاید که دسترسی به اینترنت نداشته باشیم.
* تاکنون از لحاظ آماری بیان کنید که چه تعداد پرسش، پاسخ داده شده است و در میان پرسشها درصدهای گوناگون موضوعات از چه قرار است؟
عمدۀ پاسخگویی ما به شکل شفاهی و در گفتوگوهای مسنجر است که آمار کاملی از آن نداریم. فقط پاسخگویی نیست، در حقیقت بحث و گفتوگو است. بحثها گاهی ساعتها طول میکشد. البته بعضی از گفتوگوهای مهم را ضبط کردهایم، شاید روزی بتوان گفتوگوهای خوب و مؤثر را منتشر کرد.
* آیا تاکنون بحثهایی دربارۀ موضوع قیام امام حسین (ع) پرسیده شده است؟ چه شبهاتی در این حوزه پاسخ داده شده است؟
بله؛ نوشتهای دربارۀ نگاه امام خمینی (ره) به عاشورا و کربلا داشتم. دیدگاه امام خمینی (ره) به عاشورا، احیاگرانه و انقلابی بود. امام خمینی (ره) اعتقاد داشت قیاما... و خروش در برابر طاغوتهای سیاسی، گوهر و حقیقت عاشورا و کربلاست. امام (ره) برنمیتافت که عاشورا فقط در عزاداری خلاصه شود. ايشان، اشک و سوز کربلایی را مقدمه خروش ملتها بر ضد طاغوت دورانشان میدانست. چند عبارت از امام خمینی (ره) را در این زمینه نوشتیم که با اعتراض شخصی مواجه شد و پاسخگو بودیم.
یکی از راهکارهای صهیونیستها استفاده از احساسات و گرایشهای مذهبی ما بر ضد مقاومت در فلسطین است. به همین خاطر شبهة ناصبی بودن فلسطینیان را در سطح وسیعی در جنگ کنونی بر ضد غزه مطرح کردهاند. در دفاع از مجاهدان فلسطینی و پاسخ به تهمتی که میگویند فلسطینیها ناصبی هستند، مقالهای نوشتیم با نام «به خدا یاران حسین (ع)، ناصبی نیستند» که در چند پایگاه اطلاعرسانی و وبلاگ دیگر هم بازتاب داشت.
* بازدیدهای پایگاه اطلاعرسانی شما در ماههای ویژه (رمضان و محرم) چگونه است؟
طبیعتاً مطالبی که دربارۀ محرم و کربلا بوده، بازدید بیشتر داشته است. تلاش ما این بوده که با نگاه انقلابی و احیاگرانه به عاشورا بپردازیم. مقالهای به عربی دربارۀ دیدگاههای شهید مطهری در کتاب «حماسة حسینی» در پایگاه اطلاعرسانی ارائه شد که استقبال خوبی داشت. همانطور که عرض کردم، چند مقاله داشتیم به فارسی دربارۀ نظرات اهل سنت در موضوع کربلا که بازدید کنندة بسیاری داشت. این موضوع نشان میدهد رویکرد خوبی به اندیشۀ تقریب مذاهب بهویژه محبت اهل بیت (ع) به عنوان عاملی برای ایجاد همبستگی میان مذاهب ایجاد شده است.
از شاعر خوب و جوانمان آقای برقعی، شعر زیبایش را به نام «شاعر، شکستخوردة طوفان واژههاست» ارائه کرده بودیم که خیلی استقبال شد. این شعر را در جلسة دیدار با شاعران خدمت مقام معظم رهبری خوانده بودند که ایشان خیلی تشویق فرمودند.
متن کتاب «دست پنهان» را در پایگاه اطلاعرسانی گذاشتیم که پژوهشی مستند و دقیق در نقد قمهزنی است. برخی موافقان قمهزنی اعتراضاتی داشتند که پاسخگو بودیم.
به دنبال سخنرانیها و مقالات عالمان اهل سنت با نگاه انقلابی دربارۀ عاشورا بودهایم. مقالة «ثوره الحسین، ثوره الانسان علی الطغیان» (قیام حسین، قیام انسان علیه طغیان) را از امام جمعه و مفتی اهل سنت شهر حلب سوریه منتشر کردیم که متنی بسیار زیبا و ادبی دربارۀ قیام عاشورا و شخص امام حسین (ع) است.
* چه مدت زمان در روز را به پایگاه اطلاعرسانی اختصاص میدهید؟
بیش از حد توان؛ من در این پایگاه اطلاعرسانی قبل از اینکه بخواهم اطلاعرسانی کنم، تلاش میکنم هویت فکری و فرهنگی خودم را بسازم. فکر میکنم خودم بیش از دیگران برای رشد فکری و انسانی و اسلامیام نیازمند به این مطالب هستم.
* دایرة پاسخگویی شما در چه حد است؟ (سؤالات فقهی، احکام، پاسخگویی شبهات)
سؤالها متنوع میآید. البته بعضیها هم مربوط به محدودۀ فعالیت ما نیست که در برخی موارد پاسخگویی نکردیم، ولی تصمیم ما این است که سؤال را بیپاسخ نگذاریم، حتی اگر شده با معرفی مراکز و شخصیتهای دیگر.
* بهترین شیوه در پاسخگویی آنلاین چگونه است؟ و برای اثرگذاری تبلیغ دینی از چه راهبردی بهره میگیرید؟
فکر میکنم چت کردن و گفتوگوهای چهرهبهچهره اینترنتی بهترین شیوه باشد، چون شما بازخورد پاسختان را همانجا دریافت میکنید. اگر پاسختان ناقص باشد، متوجه میشوید. گاهی پرسشکننده، سؤال را ناقص مطرح کرده و باید پاسخگو با ذکاوت و چند پرسش از او مفهوم اصلی و سؤال حقیقیاش را کشف کند. اینها معمولاً در پاسخگوییهای کتبی ممکن نیست.
* بحثهای سیاسی-مذهبی روز، چقدر بر پرسشهاي مطرح شده تأثیر داشتهاند؟
در این موارد با تأییدها و نقدها روبهرو هستیم که گاهی جنبۀ سؤال دارد و گاهی هم تخطئه و عصبانیت است که سعی میکنیم روشنگری کنیم و با پاسخ منطقی و حفظ ادب و احترام، باور خودمان را در مسئله مورد اختلاف تبیین کنیم.
* دورنمای شما از این حرکت نوینی که راه انداختهاید، چيست؟
ما حرکت جدید و کار خارقالعادهای انجام ندادهایم. قطرهای از موج خروشان جوانان حوزه هستیم که تلاش داریم در عرصۀ مجازی تکلیفمان را انجام دهیم. ولی اعتقاد داریم بیداری رو به رشد در حوزه، به خواست خدا فراگیر میشود و حضور در عرصه مجازی هم به عنوان سنگر راهبردي در پیامرسانی دینی جای خود را باز خواهد كرد. انشاءا... .
* تاکنون چقدر خود را در دستیابی به اهداف اولیة خود موفق میدانید؟
بیابان، خار مغیلان و مسافری با پای برهنه و توشة سرشار از عشق به پیمودن مسیر و همینها، بزرگترین سرمایة ماست. هنوز ابتدای راهیم. ولی به فضل خدا بسیار امیدوار هستيم. دعا کنید، قیامت در برابر امام (ره) و شهدا سرافکنده نباشیم.
پایگاه اطلاعرسانی «مؤسسه گفتوگوی دینی» را با دو آدرس http://goftogo.ir و http://alhiwaraldini.com میتوانید مشاهده کنید. این مؤسسه در سازمان ملی جوانان به ثبت رسیده است و به صورت سازمان مردمنهاد (NGO) در حوزة اطلاعرسانی دینی و شبههزدایی به صورت ارائة اخبار، مقالات و پاسخگویی آنلاین فعالیت میکند.